Geplaatst op

Leefstijlcoach kan hulp van zorggroep goed gebruiken

Gepubliceerd: december 2019 
Leestijd: 5 minuten
Door: Celeste van Rinsum
Initiatief namens BLCN: adviseur Zorgbeleid Anne-Marie Janssens

Zorggroepen

Wat is een zorggroep?

Het eerste jaar dat de gecombineerde leefstijlinterventies (GLI’s) vanuit de basisverzekering worden vergoed zit er bijna op. We hebben met z’n allen heel wat werk verricht, waarbij we veel konden uitproberen en waarvan we veel hebben geleerd. Nu dit eerste implementatiejaar achter de rug is, blikken we terug op de rol van de zorggroepen met betrekking tot de GLI’s. 

Nu GLI’s vanuit de basisverzekering vergoed worden, spelen zorggroepen hier een belangrijke rol in. In Nederland zijn er zo’n 115 zorggroepen. Zorggroepen zijn overkoepelende organisaties voor eerstelijns zorgprofessionals bij de coördinatie van chronische ziekten [1]. Zij sluiten contracten met zorgverzekeraars af in een bepaalde regio voor de uitvoer van zorgprogramma’s [2]. De GLI is een voorbeeld van zo’n programma, dat door een zorggroep ingekocht kan worden.

Contracten afsluiten

Wat is de rol van zorggroepen voor leefstijlcoaches?

Zorggroepen maken met elke zorgverzekeraar afspraken over wat ze in hun regio aan willen bieden, zoals het aanbieden van GLI’s. Op de zorgvinder per zorgverzekeraar is te zien welke zorggroepen al gecontracteerd hebben [3]. Zorgverzekeraars sluiten graag met zorggroepen contracten af, waarbij de leefstijlcoach onderaannemer is om de GLI uit te voeren [4]. Op die manier wordt de ketenzorgstructuur versterkt en lopen de declaraties, verwijzingen en de terugkoppeling naar de verwijzers via het systeem van de zorggroep. Wanneer in een regio de zorggroep geen GLI’s heeft ingekocht, kunnen de vrijgevestigde leefstijlcoaches rechtstreeks met elke zorgverzekeraar apart afspraken maken en contracten afsluiten, behalve bij Zilveren Kruis (inclusief de dochtermaatschappijen). Bij DSW wordt alleen gecontracteerd met BIG-geregistreerden [4].

Netwerk

Hoe kunnen leefstijlcoaches een plek in de eerstelijnszorg verwerven?

Het nieuwe vak van leefstijlcoaches is voor veel zorgprofessionals nog relatief onbekend. Zoals ik vorige maand schreef, vindt men het niet altijd duidelijk wat nu verschillen met andere professionals zijn. Om meer bekendheid te krijgen, onder andere bij de zorggroep, is het van belang om persoonlijk contact met partijen uit het netwerk te hebben. Wanneer ze een gezicht bij jou als leefstijlcoach hebben en jullie elkaar een keer gesproken hebben, dan is het voor hen makkelijker om te begrijpen wat je doet en om dit ook aan bijvoorbeeld patiënten uit te leggen. Hiervoor zijn ondernemerschapseigenschappen van belang, zodat je jezelf goed kan profileren [5].

Preventie

Zijn er voordelen voor de zorggroepen?

Meer dan de helft van de volwassen Nederlandse bevolking heeft overgewicht [6]. Het RIVM heeft een schatting gemaakt dat ongeveer 3,5 miljoen volwassenen in aanmerking komen voor de GLI [7]. Voor zorggroepen is het aantrekkelijk om zorg aan te kunnen bieden voor deze doelgroep, omdat verwacht wordt dat bij hen veel gezondheidswinst te boeken is. Daarnaast kan een GLI als preventieve maatregel ingezet worden bij de groep mensen die nog geen obesitas hebben, maar wel een hoog risico hierop.

Volgen

Wat gaat er komend jaar veranderen?

Het contractproces wordt voor zorggroepen eenvoudiger gemaakt. In 2020 en 2021 geldt voor hen een volgbeleid [8]. Dit betekent dat er alleen met de preferente zorgverzekeraar in de regio een contract afgesloten hoeft te worden en dat de overige zorgverzekeraars de gemaakte afspraken volgen. Dit volgbeleid geldt niet voor vrijgevestigde leefstijlcoaches, die moeten dan nog met alle verzekeraars aparte afspraken maken [4].

Meer samenwerking

Gedurende het eerste implementatiejaar van de GLI in de basisverzekering zijn er steeds meer positieve geluiden vanuit zorggroepen gekomen en is het aantal zorggroepen dat de GLI heeft ingekocht gestegen. Door deze ontwikkelingen ziet het er positief uit voor de samenwerking tussen zorggroepen en leefstijlcoaches.

Referenties

  1. www.ineen.nl
  2. Nederlandse Zorgautoriteit. (2010). Uitvoeringstoets: Mededingingsanalyse zorggroepen. Samenwerken en concurreren in ketenzorg.
  3. https://www.loketgezondleven.nl/leefstijlinterventies/gecombineerde-leefstijlinterventie/erkende-gli-basisverzekering
  4. https://www.leefstijlinterventies.nl/stappenplan-contractering/
  5. Van Rinsum C, Gerards S, Rutten G, Van de Goor I, Kremers S (2018). Coaching op Leefstijl (CooL) interventie: de leefstijlcoach als spin in het web? Tijdschrift voor Gezondheidswetenschappen, 96(5), 189-193.
  6. https://www.volksgezondheidenzorg.info/onderwerp/overgewicht/cijfers-context/huidige-situatie
  7. Van Giessen A, De Wit GA, Wendel-Vos W, Feenstra TL (2018). Budget impact analyse van gecombineerde leefstijlinterventie (GLI). Raming van het benodigde budget bij opname van de GLI in de basisverzekering. Bilthoven: Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM).
https://www.zn.nl/338067458/Nieuwsbericht?newsitemid=4297228288
Geplaatst op

Leefstijlcoach helpt mensen om hun ongezonde leefstijl te veranderen

Gepubliceerd: november 2019 
Leestijd: 6 minuten
Door: Celeste van Rinsum
Initiatief namens BLCN: adviseur Zorgbeleid Anne-Marie Janssens

Het beroep van de leefstijlcoach is nog vrij nieuw. Voor veel professionals is het daarom nog niet helemaal duidelijk wat de leefstijlcoaches nu precies doen. Hoe gaan ze te werk en wat is verschil met andere professionals?

Gedragsverandering

Wat is de aanpak van leefstijlcoaching?

Bij leefstijlcoaching staat zowel een gezonde leefstijl als het coachen centraal. Leefstijl gaat erg breed, daaronder vallen bijvoorbeeld thema’s zoals voeding, beweging, slaap, stress en ontspanning. De leefstijlcoach helpt cliënten om keuzes te maken voor een gezondere leefstijl. Als cliënt maak je concrete stappen en acties naar je eigen doelen toe. Dit zijn vaak kleine stapjes in gedragsverandering om het makkelijker vol te kunnen houden. De coach zal dus geen dieet voorschrijven, ook zal hij niet bepalen hoe vaak je moet bewegen. Het is aan jezelf om dit te bepalen, zodat je het makkelijk in jouw eigen leven kunt verweven. Op die manier is de kans groter dat het nieuwe gedrag blijvend zal worden. De problemen gaan niet alleen over obesitas, je zou ook nog verder kunnen denken aan andere problemen zoals ondergewicht, longziekten, kanker en verslavende gewoonten zoals roken en alcohol. Bij middelenmisbruik moet er ondersteunende hulp gezocht worden.

Bijeenkomsten

Hoe kan een interventie eruitzien?

Vaak wordt een groep cliënten gecoacht in groeps- en individuele sessies. In de groep komen mensen erachter dat ze niet de enige zijn met dit soort problemen. Ze wisselen verhalen en tips met elkaar uit, maar ze geven elkaar ook complimenten. Bij de individuele bijeenkomsten kan er meer ingegaan worden in de persoonlijke problematiek en oplossingen.

Competenties

Welke vaardigheden moet een leefstijlcoach hebben?

Leefstijlcoaches hebben kennis over gezondheid en gedragsverandering, wat ze met hun cliënten op hoofdlijnen delen. Ze zijn dus geen zorgprofessionals omdat zij geen medische achtergrond hebben. Ook kunnen leefstijlcoaches goed luisteren, motiveren en feedback geven aan de cliënten. Het is belangrijk dat cliënten hun verhaal kwijt kunnen en dat de onderliggende problemen naar boven komen. Hiervoor is een vertrouwensband belangrijk.

Bij een opleiding voor leefstijlcoaches zijn drie thema’s essentieel: voeding, beweging en gedragsverandering. Sommige opleidingen behandelen ook hoe je een eigen bedrijf kan opzetten, het professionele netwerk er omheen en het ondernemerschap. Gecertificeerde leefstijlcoaches met een post-hbo-diploma en een onderliggend hbo- of wo-diploma kunnen zich aanmelden bij de BLCN.

Netwerk

Welke professionals zitten in het netwerk van de leefstijlcoach?

De leefstijlcoach is een spin in het web van de eerste- en tweedelijnszorg en het publieke domein als het gaat om een gezonde leefstijl. Professionals vanuit de zorgsector, zoals de huisarts, praktijkondersteuner en internist kunnen patiënten naar de leefstijlcoach verwijzen. Daarnaast werkt een leefstijlcoach ook samen met de fysiotherapeut, diëtist en psycholoog, om cliënten naar door te verwijzen als de problematiek buiten zijn werkgebied valt. Andere professionals uit de voedings-, beweeg- of welzijnssector zijn ook belangrijk. Zo kan de buurtsportcoach de verbinding maken met het lokale sportaanbod, zodat cliënten zich kunnen aansluiten bij een sportgroepje. Ook de bedrijfsarts zou in het netwerk kunnen zitten om de link met werkgevers te maken. En bij de supermarkt in de wijk zouden lessen over etiketten lezen gegeven kunnen worden.

Nieuw beroep

Hoe onderscheidt de leefstijlcoach zich van andere professionals?

Er zijn ook andere professionals die cliënten helpen om hun leefstijlgedrag te veranderen, denk hierbij aan de diëtist en praktijkondersteuner. Wat is dan nog de toegevoegde waarde van de leefstijlcoach? Het kenmerkende karakter van de leefstijlcoach is dat hij kijkt naar de samenhang tussen verschillende leefstijlfactoren. Daarnaast heeft hij veel tijd en aandacht om onderliggende problematiek naar boven te krijgen. Tot slot is hij specifiek opgeleid in het coachen. Kortom, de leefstijlcoach is een aanvulling op het huidige netwerk als het gaat om leefstijl.

Geplaatst op

Persbericht: Leefstijlcoaches maken statement richting zorgverzekeraars

Sinds 1 januari maakt de Gecombineerde Leefstijlinterventie (GLI) deel uit van het basispakket van de zorgverzekering. Dit leefstijlcoachingsprogramma van 2 jaar begeleidt mensen met obesitas naar gezonde gewoontes. De contractering van zorgverzekeraars met leefstijlcoaches verloopt echter nog niet overal soepel en sommige zorgverzekeraars bieden een te lage vergoeding. Daardoor staan gemotiveerde deelnemers al een paar weken in de wacht. De Beroepsvereniging Leefstijlcoaches Nederland adviseert vandaag zijn leden om waar mogelijk te starten en binnen het programma expliciet de zorgverzekeraars te bedanken die wél een kostendekkende vergoeding bieden.

Veel bij de BLCN geregistreerde leefstijlcoaches willen graag starten met het CooL programma (een erkende GLI) en hebben een groeiende lijst belangstellenden voor deelname. Door het uitblijven van contracten met Zilveren Kruis en niet kostendekkende vergoedingen die in de contracten van CZ en VGZ worden aangeboden, is er echter een wachttijd van onbepaalde duur ontstaan voor alle deelnemers. De drie grootste zorgverzekeraars zijn immers doorslaggevend voor het kostendekkend krijgen van de programma’s.

Leefstijlcoaches focussen zich altijd op wat er wél kan, vandaar dat de BLCN er voorstander is om op zoveel mogelijk plaatsen van start te gaan met de GLI. In dit eerste jaar nemen de leefstijlcoaches daarmee in het belang van de deelnemers en van de zorgverzekeraars die het programma volledig vergoeden, het risico om onder de kostprijs te werken. Ze maken dat ook expliciet door, zo lang als de kortingen en moeizame contractering voortduren, in elke derde en zesde bijeenkomst van het jaarprogramma te starten met de volgende mededeling: “Deze bijeenkomst wordt je aangeboden door de zorgverzekeraars Zorg & Zekerheid, Menzis, ONVZ, A.S.R. en ENO. De drie grootste zorgverzekeraars bieden geen kostendekkende vergoeding voor dit programma. Dankzij de genoemde verzekeraars en onze eigen investeringen kunnen we het toch aanbieden.”

In Nederland hebben zorgverzekeraars de ruimte om te beslissen met wie ze een contract aangaan voor het verlenen van zorg en tegen welke tarieven dat gebeurt. Is er geen contract tussen zorgverzekeraar en zorguitvoerder, dan ontstaat ‘ongecontracteerde zorg’. Die kan alleen volledig worden gedeclareerd als de verzekerde een restitutiepolis heeft en zelf zijn facturen indient. De meeste Nederlanders hebben echter een naturapolis, waarbij de zorgverlener rechtstreeks factureert aan de zorgverzekeraar tegen het gecontracteerde bedrag. Kiest de verzekerde voor een ongecontracteerde aanbieder, dan krijgt hij niet het gehele bedrag vergoed (meestal 65-75%). De GLI is bewust buiten het eigen risico gehouden om te zorgen dat ook mensen met een laag inkomen kunnen deelnemen. Dat een groot deel van de verzekerden 25-35% zelf zou moeten betalen vanwege het uitblijven van reële contracteringsafspraken, is daarmee in tegenstrijd.

Geplaatst op

Accreditatie leefstijlcoaches in 2019

Begin 2019 wordt het register van leefstijlcoaches op hbo-niveau ondergebracht bij Kabiz. Leden van de BLCN kunnen zich dan voor periodes van 5 jaar laten registreren bij een professioneel beheerd beroepsregister. Ook het behalen van permanente educatiepunten (PE-punten) is daarbij geborgd.
Voorwaarden voor opname in het register van leefstijlcoaches op hbo-niveau blijven ongewijzigd.

De individuele accreditatie van leefstijlcoaches op hbo-niveau wordt in februari 2019 overgenomen door TCI, een ervaren toetsingsbureau. Dit geeft kandidaten flexibeler mogelijkheden om examen te doen. Ook ontlast de BLCN omdat de onafhankelijke accreditatiecommissie niet meer hoeft te worden aangehouden. De inhoudelijke opzet van de toetsing blijft ongewijzigd.

Geplaatst op

Gecombineerde Leefstijlinterventie komt in het basispakket

Het ministerie van VWS heeft aangekondigd dat de Gecombineerde Leefstijlinterventie in het basispakket van de zorgverzekering wordt opgenomen. Daarop heeft de Nederlandse Zorgautoriteit de beleidsregels vastgesteld waar al geruime tijd aan gewerkt is met een groot aantal partijen, waaronder de BLCN. Hieronder vind je de verschillende beleidsdocumenten over de uitvoering van de GLI.

Het programma CooL (COaching Op Leefstijl) wordt zeer waarschijnlijk in het register van het Loket Gezond Leven van het RIVM opgenomen als bewezen effectieve GLI. Alleen programma’s die aan die criteria voldoen, kunnen gedeclareerd worden bij zorgverzekeraars. Het CooL programma kan worden uitgevoerd door leefstijlcoaches die aangesloten zijn bij de BLCN en door diëtisten, fysiotherapeuten en oefentherapeuten die een formele aantekening ‘leefstijlcoaching’ hebben behaald via hun eigen beroepsvereniging. Ook de Beweegkuur en Slimmer worden door het RIVM beoordeeld op de criteria voor de GLI. Deze twee programma’s worden waarschijnlijk niet uitgevoerd door leefstijlcoaches, maar door een combinatie van een diëtist en een fysio- of oefentherapeut.

De BLCN informeert leden die per 1 januari 2019 dit programma willen aanbieden met vergoeding binnen het basispakket van de zorgverzekering, hoe zij zich hierop kunnen voorbereiden. In de tussentijd wordt hard doorgewerkt aan de ‘technische’ randvoorwaarden voor het uitvoeren van een GLI binnen de zorgverzekering. Naast de BLCN speelt ook het Expertisecentrum Leefstijlinterventies hierin een belangrijke rol, aangezien zij het CooL programma zullen beheren en daarmee zullen zorgen voor resultaatmeting en inhoudelijke doorontwikkeling de komende jaren. Leefstijlcoaches die het CooL programma willen gaan aanbieden, volgen een startinstructie en verbinden zich aan de kwaliteitsborging.

Beleidsdocumenten over de GLI vanuit de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa):

Beleidsregel gecombineerde leefstijlinterventie – https://puc.overheid.nl/nza/doc/PUC_236692_22/1/

Regeling gecombineerde leefstijlinterventie: https://puc.overheid.nl/nza/doc/PUC_236292_22/1/

Prestatie- en tariefbeschikking gecombineerde leefstijlinterventie 2019: https://puc.overheid.nl/nza/doc/PUC_236300_22/1/

Nieuwsbericht van de NZa over GLI: https://www.nza.nl/actueel/nieuws/2018/06/01/nza-maakt-vergoeding-preventie-mogelijk